Pałac Herbsta

Pałac Herbsta, czyli neorenesansowa posiadłość, wybudowana w latach 1875 – 1877, znajduje się w Łodzi przy ulicy Przędzalnianej 72. Pałac powstał według projektu Hilarego Majewskiego. Został wybudowany dla najstarszej córki Karola Scheiblera, która po ślubie zamieszkała tam ze swoim mężem, Edwardem Herbstem.

Edward Herbst urodził się w 1844 roku w Radomiu. Był synem saksońskiego kupca. Jest jednym z wielu fabrykantów, którzy w tamtym czasie prowadzili swoją działalność w Łodzi. Karierę w włókiennictwie rozpoczął w 1869 roku, w fabryce Scheiblera. Po kilku latach został dyrektorem placówki, a po ślubie z córką Karola Scheiblera, współwłaścicielem fabryki. Zmarł w czerwcu 1921 roku.

Nazwany jego nazwiskiem pałac został wybudowany w neorenesansowym stylu. Ze względów logistycznych, znajdował się blisko fabryki, której współwłaścicielem był właśnie Edward Herbst. Budynek posiadał jedno piętro, zbudowany był na planie prostokąta. Po zakończeniu jego budowy podjęto decyzję o dobudowaniu w jego wschodniej części sali balowej. Później do Sali balowej „przyrósł” budynek gospodarczy.

W późniejszych latach przeprowadzono kolejną przebudowę. I tak w 1893 roku łódzki architekt Adolf Zeligson zaprojektował drugi budynek gospodarczy, w którym znalazła się powozownia i stajnia.

Po śmierci Edwarda Herbsta, który swoich dni dopełnił nie w Łodzi, a w Sopocie, pałac pozostał własnością rodziny jego pierwotnych właścicieli. Jednak syn Edwarda, Leon, zmarł podczas II Wojny Światowej, nie doczekawszy się potomstwa. Aleksandra, wdowa po nim, wróciła do Łodzi i zmarła. W związku z tym nie było spadkobierców, którzy mogliby zająć pałac. I tak ród Herbstów utracił go w roku 1941.

Po wojnie w willi otwarto przedszkole, a następnie zakład, w którym produkowano bombki choinkowe. Doprowadziło to budynek do ruiny. W związku z tym podjęto decyzję o przekazaniu pałacu w ręce Muzeum Sztuki w Łodzi. I tak w latach 80. XX wieku pałac doczekał się remontu. Zrekonstruowano go zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Po zakończeniu prac willa stała się oddziałem muzeum. Prezentowano w nim wystawy, które przybliżały odwiedzającym sylwetki przedstawicieli łódzkiej elity z przełomu XIX i XX wieku, oraz ich codzienne życie.

XXI wiek również przyniósł zmiany. W 2012 roku na terenie dawnej powozowni otwarto Galerię Sztuki Dawnej. W 2013 roku w pałacu zakończył się gruntowny remont, podczas którego (na podstawie dawnych rysunków i planów) starano się przywrócić pałacowi pierwotny wygląd. Odtworzono między innymi ogród zimowy, willową palmiarnię czy teren zielony dookoła rezydencji.

Tak więc dziś możemy podziwiać pałac, który powrócił do swojego pierwotnego wyglądu, w całej swej okazałości i bogactwie. Wewnątrz natomiast zwiedzić można sale muzealne, które na pewno warte są zobaczenia.

fot. Karolina Osmólska | tekst. Kuba Adamus